گازهای مجاز سیستم های پنوماتیک

گازهای خنثا

گازهای خنثا را غالبن گازهای بی­ اثر می ­نامند. این واژه در انگلیسی Inert بوده که صحیح نمی ­باشد. ریشه واژه Inert لاتین است که به معنی عدم واکنش گری یا بی حرکتی می باشد. در واقع تعریف اصلی این گازها این است که این مواد هرگز آغازگر واکنش­ های شیمیایی نمی­ باشند.

 

نیتروژن

نیتروژن یک گاز نجیب می­ باشد و تحت شرایط عادی هیچ کنش شیمیایی انجام نمی ­دهد. استفاده از تجهیزات فستو (FESTO) مطابق با ویژگی­ های فنی ذکر شده در کاتالوگ و دیتا شیت بدون هیچ­گونه شرطی ممکن و مجاز می­ باشد.

نیتروژن معمولن بسیار مرطوب است. برای جلوگیری از صابونی شدن (هیدرولیز یا صابونی شدن، فرآیندی است که در آن روغن در اثر تماس با سود-مواد قلیایی- و حرارت تبدیل به صابون می­ شود) و یا شسته شدن گریس (گریس به کار رفته در تجهیزات برای کل طول عمر کاری می­ باشد) توسط آب، نیتروژن استفاده شده در سیستم بایستی خشک باشد. نیتروژن ماده ­ای شیمیایی با سمبل N است. البته دی­ نیتروژن یا N2 نیز وجود دارد. نیتروژن عنصر اصلی هوا بوده و تشکیل دهنده ۷۸% از حجم هوای اطراف ما می­ باشد.

 

گازهای نجیب

هلیوم (He)، نئون (Ne)، آرگون (Ar)، زنون (Xe)، گازهای نجیب می­ باشند و به هیچ عنوان واکنش شیمیایی ایجاد نمی ­کنند.

کارکرد تجهیزات با گازهای نجیب به جز هلیم بدون هیچ پیش شرطی ممکن است. مولکول­ های هلیم بسیار کوچک بوده و از هوا نیز سبک­تر هستند (بادکنک­های گازی)، به همین دلیل، این گاز می ­تواند در بیشتر مواد نفوذ کرده و باعث ایجاد نشتی گردد. در حال حاضر فستو (FESTO) در حال بررسی و محاسبه رفتار نفوذ و انتشار گازها در شلنگ ­های پنوماتیکی می ­باشد.

نتایج برای شلنگ­ های ساخته شده از پلی ­اتیلن در دسترس می ­باشد.

به دلیل سرعت نفوذ بالای هلیوم و همچنین نئون در پلی ­اتیلن، این دو گاز، برای استفاده به عنوان سیال عامل فشاری نمی باشند.

 

هیدروژن

هیدروژن، اولین عنصر در جدول تناوبی مواد شیمیایی است و دارای سمبل H می ­باشد. سرعت نفوذ و انتشار این گاز در تمام مواد به دلیل اندازه مولکول­ های آن بسیار بالا بوده و موجب آن شده که برای استفاده در سیستم ­های تحت فشار مناسب نباشد.

به علاوه، هیدروژن به شدت آتشزا می­ باشد (فاجعه زیپلن در دریاچه هورست)

ترکیب هیدروژن و هوا، موجب بوجود آمدن گازی به نام اکسی­ هیدروژن شده که به شدت قابل انفجار است.

 

اکسیژن

اکسیژن دارای سمبل O می­ باشد. اکسیژن به دلیل قدرت بالای اکسیداسیون، فقط در سیستم ­هایی می­ تواند مورد استفاده قرار گیرد که فاقد روغن ­ها و گریس­ های پایه نفتی باشد. برای مخزن ها، شیرها و اتصالات اکسیژن، یک استاندارد جداگانه DIN وجود دارد. در حرکت تجهیزات پنوماتیک قلیان و یا حضور مواد آلی مانند روغن ­ها و گریس­ ها بیش از حد بوده و در نتیجه شیرها و اتصالات در هنگام استفاده از اکسیژن به عنوان سیال عامل، شروع به سوختن می­ نمایند. برای استفاده از اکسیژن، “گریس روانکاری استاندر اکسیژن”، مانند Fomblin RT 15 مورد نیاز است. این تجهیز تنها به صورت طراحی ویژه وجود دارد. تجهیزات استاندارد فستو (FESTO) نمی­ توانند با سیال عامل اکسیژن، مورد استفاده قرار گیرند.

 

دی­ اکسید کربن

دی­ اکسید کربن محصول احتراق و سوختن کربن با سمبل CO2 بوده و به صورت معمول در بازدم انسان­ ها نیز وجود دارد. این گاز دارای سرعت کنش بسیار پایینی بوده، بنابراین قابل استفاده به عنوان سیال عامل فشار می ­باشد. هیچ مشکلی در استفاده از این سیال در محصولات استاندارد فستو (FESTO) رخ نخواهد داد. دی ­اکسیدکربن، در برخی مواقع می­ تواند در الاستومرها نفوذ کرده و در نوسانات فشاری بالا، مواد را از بین ببرد (وجود رطوبت در دی ­اکسیدکربن، می ­تواند موجب اسیدی شدن آن گردد).

 

پروپان/بوتان

این ترکیب که به عنوان گاز کمپ هم شناخته می­ شود. در صورتی که به میزان کافی با نیتروژن ترکیب شود(به نحوی که در هنگام ترکیب این گاز با هوا، هیچ گونه گاز ترکیبی اشتعال زایی رخ ندهد)، می­ تواند به عنوان سیال عامل فشاری مورد استفاده قرار گیرد.

 

ترجمه و گرد آوری: تیم فنی ایفاکو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *